Handwerktip: hoe draden sorteren bij telpakketten ?

***

Elke fabrikant heeft zo zijn eigen gewoonte om draden aan de telpakketten toe te voegen.  De meest gangbare zijn de volgende:

1. de draad zit voorgesorteerd op draadkaartjes per kleur, met of zonder extra (volledige) strengen in dezelfde kleuren die je zelf toevoegt	2. alle kleuren zitten door elkaar in een op het eerste zicht warrig kluwen dat je nooit uit elkaar gaat krijgen	3. er zijn twee of drie "knotten" gemaakt van bij elkaar gebundelde kleuren

Hoe ga je nu best te werk om het garen zo gemakkelijk (en foutloos) mogelijk te sorteren ?

Begin altijd met het garenkaartje te nemen waar de gaatjes in zitten (of maak er zelf eentje als er geen in het pakket zit) en teken bij elk gaatje een steeksymbool.  Zijn de kleuren al voorgesorteerd dan zullen normaal gezien de kleuren in dezelfde volgorde zitten zoals ze op de kleurenlijst van je patroon staan.  Kijk dat voor alle zekerheid na alvorens te beginnen borduren.  Het enige wat je daar nog hoeft te doen is de symbolen er bij tekenen en je kan beginnen borduren.  Eventueel zal je ook bepaalde kleuren moeten mengen, die hang je dan aan andere gaatjes en tekent ook daar telkens de betreffende symbolen bij.

Zitten de draden niet voorgesorteerd op de kaartjes, plaats de symbolen dan in dezelfde volgorde zoals ze op je patroon voorkomen en bevestig daarna bij elk symbool het bijhorende garen.  Je zal natuurlijk eerst moeten definiëren welke kleur bij welk symbool hoort en dat doe je als volgt:

bij de warrige kluwens waarbij alle kleuren door elkaar zitten in 1 "pak" haal je alle draden uit elkaar en je legt ze in groepjes per kleur.  Begin eerst met de meest opvallende kleuren zoals zwart en wit, en verder elke andere kleur die er uit springt.  Zijn er bvb.5 soorten blauw en maar 1 of 2 groene, neem dan eerst de groene, de lichtste in een groepje en de donkerste in een groepje.  Ga zo verder tot je alle kleuren per groep hebt samengelegd.  Overloop het patroon en tel het aantal kleuren dat in het pakket zou moeten zitten.  Tel dan het aantal groepjes dat je hebt.  
Heb je een paar groepjes te weinig ? Dan ligt de oorzaak meestal bij een van de volgende twee vergissingen:
1. Kijk goed na bij de kleuren waarvan je meerdere draden hebt of het wel allemaal echt dezelfde kleur is.  Soms hebben kleuren maar heel subtiele verschillen en leg je zonder het te beseffen twee verschillende kleuren samen.  
2. Kijk ook goed het patroon na, niet zomaar klakkeloos het aantal kleuren tellen, zijn het wel allemaal verschillende kleuren ?  Gewoonlijk heb je eerst de kleuren die je voor de kruissteek gebruikt, daarna volgen eventueel gemengde kleuren.  Die worden meestal samengesteld uit kleuren die je ook bij de kruissteek gebruikt, dat zijn dus geen extra kleuren en die mag je dan ook niet meetellen.  Idem voor de kleuren die voor de details gebruikt worden, bvb.omlijningen in stiksteek, knoopjessteek...  
De kleuren die je gemengd gebruikt hebben natuurlijk wel een eigen symbool en dienen bijgevolg een afzonderlijk gaatje te krijgen op de kaart. Je kan daar eventueel de beide kleuren die gebruikt worden telkens in een volle draad aan het betreffende gaatje hangen, of je kan ze vooraf mengen en gemengd aan het gaatje hangen, maar aangezien je niet vooraf weet hoeveel draad je juist zal nodig hebben voor de gemengde kleuren is dat niet aan te raden.  Verwijs bij het betreffende gaatje naar de originele kleuren, zo kan je foutloos de juiste kleuren toevoegen eens de gemengde kleur opgebruikt is.

Heb je het juiste aantal kleuren ? Dan begint het eigenlijke zoekwerk om de juiste kleur bij het juiste symbool te passen en aan het resp.gaatje te bevestigen.  Naar gelang het aantal schakeringen van 1 kleur die gebruikt worden voor dat bepaalde handwerk kan dat heel eenvoudig, maar soms ook moeilijk zijn.  Het lijkt een beetje op puzzelen en het kan best leuk zijn als je je de juiste ingesteldheid aanmeet.

Net als bij het uit elkaar halen van de draden begin je ook hier best met de kleuren die er uit springen.  Heb je wit, zwart, goud,... dan begin je eerst met die kleuren.  Op je patroon staat gewoonlijk vermeld hoeveel draden je per kleur in je pakket hebt zitten.  Kijk dat na bij iedere kleur die je op de kaart plaatst.  Zo kan je bij 2 soorten rood meteen zien welk rood waar hoort als er van de ene tint 3 draden zijn en van de andere 2.  Ga dan verder met de kleuren waarvan je maar 1 of 2 schakeringen hebt.  Dikwijls blijven dan nog een aantal kleuren over waarvan je niet meteen weet waar ze thuishoren omdat er bvb.8 soorten groen zijn en aan de hand van de kleuromschrijving kan je misschien niet meteen opmaken om welke kleur het juist gaat.  Meestal heb je dan echte "onderverdelingen" in die groenen, je zal een soort hebben die echt "groen" is, misschien een soort die wat meer naar geel neigt, misschien is er ook een blauwachtige soort bij.  Neem er op dit punt de foto bij die op je verpakking staat en je patroon.  Als je begint met de geelachtige, zoek dan op de foto waar de geelachtige gebruikt zijn.  Dat is bvb.een struik die ergens links langs de kant staat.  Neem je patroon en zoek naar de vorm van die struik.  Op die manier vind je het symbool van dat bepaalde geelachtige groen en kan je de kleur bij het symbool aan je kaart hangen.  Op dezelfde manier ga je te werk voor alle andere groene tinten.  

Heb je een pakket waarbij de kleuren in 3 afzonderlijke bundels zitten dan haal je deze bundels een voor een uit elkaar en verder ga je te werk zoals bij de warrige kluwens hierboven beschreven.  Op je patroon zal je ook 3 lijsten van kleuren terugvinden waar telkens boven staat om welke bundel het gaat.  Open NOOIT alle bundels tegelijk.  Open de tweede pas nadat de eerste volledig gesorteerd is en op de kaart bevestigd is, idem voor de derde enz...

Neem bvb.bundel 1 (staat op je patroon boven een lijst kleuren) en zoek in die lijst naar een opvallende kleur, bvb.wit.  Zoek dan de bundel waar de witte draad in zit.  De andere kleuren die in dezelfde bundel zitten staan op je patroon in hetzelfde lijstje.  In bundel 2 zal een andere opvallende kleur zitten (bvb.zwart of goud).  

Heb je bij dit soort pakketten bvb.8 soorten groen en 3 bundels garen, dan zal je in elk van de 3 bundels enkele groene tinten terugvinden en zo is het eenvoudiger om de kleuren bij het juiste symbool te brengen.  Om die reden mag je nooit alle bundels tegelijk openmaken, maar doe je het een voor een.

Zie ook onze tip over draden instoppen.

Heb je vragen over breiwerk ? We hebben ook breitips