Breitip 10

***

Breien met een rondbreinaald, ik vind dat zo onhandig, kan dat niet op een gemakkelijke manier ?

Waarom rondbreinaalden ?
Wij Vlamingen vinden het normaal met rechte breinaalden te breien, terwijl de overgrote meerderheid van alle andere Europeanen voor hetzelfde breiwerk rondbreinaalden gebruikt. Jaja, ook rechte stukken als rug- en voorpanden worden ermee gebreid.  Ze gebruiken ze heus niet alleen voor het breien van een kraag ! Met een rondbreinaald kan je warempel niet enkel rond, maar ook heen en weer breien, maak dat mee zeg !

Hebben al die mensen ongelijk ? NEEN ! Gaat het trager met een rondbreinaald ? NEEN ! Is het onhandig ? NEEN !  Heeft het voordelen op die manier te breien ? JA !

Zoals de Amerikanen zeggen: “when in Rome, do as the Romans”

Wil je materiaal gebruiken zoals o.a.de Duitsers ? Doe het dan ook op de manier zoals zij het doen !

Hoeveel Vlaamse klanten zijn er in de voorbije 20 jaar toen onze winkel nog open was bij ons langs gelopen om hun (met 4 rechte naalden gebreid) rond gebreid breiwerk te komen tonen: 

- “Kijk eens, ik heb losse steken in mijn kraag” 
- “Zitten mijn naalden wel goed zo ?" 
- "Ik moet wel altijd opletten voor mijn ogen/bril hoor, met al die punten !!!"
- "Kan jij mijn kraag niet breien ? Ik doe dat niet graag met 4 priemen”

... of zelfs voor rechte panden: 

- “Ik kan alleen breien als mijn man niet thuis is, hij krijgt het op zijn zenuwen van mijn getik”

… en zo kan ik nog een tijdje doorgaan.  Waren het er honderden ? Of duizenden ? Maakt eigenlijk niet uit, maar stuk voor stuk trokken ze grote ogen toen ze voor het eerst een rondbreinaald voorgesteld kregen.  “Amaai, wat is dat voor iets ? Daar krijg je toch nooit veel steken op ? Daar kan ik nooit mee breien hoor”. 

Klinkt het je bekend ?

Ooit heeft een Duitse klant mij in de winkel zo ongeveer staan uitlachen: “jullie met je lange stokken, plááts dat jullie nodig hebben, en zo ongelooflijk veel met jullie armen bewegen, een stomp hier, een stomp daar, alleen in een zetel moeten gaan zitten om te breien of er komen ongelukken van !  Wij kunnen breien op het smalste plaatsje en we hinderen niemand met onze rondbreinaalden.”  

Ik kon die vrouw niet eens ongelijk geven, ze sprak de waarheid en niets dan de waarheid !  We hebben samen eens goed gelachen…

Het begin
Na maanden met een overbelaste rechterarm rondgelopen te hebben, tot hij helemaal blokkeerde, vond ik het tijd om het anders aan te pakken en ben ik beginnen rondbreinaalden gebruiken voor alle breiwerk.  Maar niet op de Belgische manier, o nee.  Met een aantal Duitse klanten die regelmatig de winkel binnenkwamen was het voor mij natuurlijk kinderspel het van “de echte” te leren.  In het begin voelt het misschien abnormaal en lijkt het heel traag te gaan, maar met wat oefening heb je het zó beet.  Nu ben ik helemaal overtuigd van de voordelen ervan (samen met een heel aantal klanten die het bij ons op de Duitse manier leerden) en ik wil ze heel graag met jullie delen…

Voordelen van breien met rondbreinaald op de Duitse manier:

Het verschil tussen rechte breinaalden en ronde maakt alles duidelijk: 

Rechte breinaalden:

• Aan je linkerkant mag geen armleuning van een stoel of zetel in je weg zitten, noch een andere persoon, je linkerbreinaald moet kunnen vrij bewegen  

• Je rechterarm beweegt heel fel heen en weer, altijd dezelfde beweging kan leiden tot zware overbelasting als je heel veel breit (heb ik aan den lijve mogen ondervinden)

• Brei je in het rond dan hebben de meeste mensen losse steken bij het wisselen van naalden.  Sommigen denken dat op te lossen door bij iedere wissel een paar steken op te schuiven, maar zo schuiven meestal gewoon de losse steken op en zijn ze overal in het breiwerk te vinden i.p.v.enkel in een paar rechte lijnen.  Anderen lossen het op door eens goed aan de draad te trekken bij het wisselen, wat dan weer tot vastere steken (en dus ook onregelmatige) leidt.  Ook heb je het idee dat je 3 naalden moet breien voor je er 1 af hebt, je moet natuurlijk 3 keer van breinaalden wisselen in elke te breien naald, het psychologisch effect van: “rondbreien duurt lang” speelt hier een rol

• Opgelet voor al die punten (8 in totaal), als je 2 x een oog uitsteekt zit je zonder !

• Het “getik” van de breinaalden tegen elkaar werkt medebewoners nogal eens op de zenuwen, waardoor je moet opletten voor plots opkomende wurgneigingen bij je anders vredelievende maatjes

• Je denkt dat het snel gaat omdat je veel beweegt, maar in feite gaat het trager, vooral bij in het rond breien omdat je hier in iedere naald 3 keer een andere breinaald aanzet.  Het is niet alleen het idee, het neemt ook werkelijk tijd in beslag om enkele keren van breinaalden te wisselen in dezelfde naald.

Ronde breinaalden:

• Je hebt weinig plaats nodig, een smal plekje is genoeg, er hoeft geen lange naald in het wilde weg te liggen zwaaien

• Je armen bewegen bijna niet

• Brei je in het rond, dan is je breiwerk klaar voor je het goed en wel beseft, je breit maar door en opeens heb je 10 cm kraag zonder 1 x naalden te moeten wisselen

• Geen gevaar voor de ogen, de punten van de rondbreinaald blijven kilometers ver uit de buurt

• Rondbreinaalden zijn in “stiller” materiaal gemaakt, ook de andere manier van breien (de techniek zelf) zorgt voor minder geluid

• Door minder bewegingen te maken brei je op deze manier sneller dan met rechte breinaalden eens je het gewend bent.  Vooral bij in het rond breien is er een groot verschil in tijd omdat je niet 1 keer van naald wisselt.

Let op: als je met rondbreinaalden gaat breien op dezelfde manier dan je met rechte breinaalden doet, doe je de meeste van de voordelen teniet.  Het goed leren is de boodschap ! En daar gaan we nu mee starten…

De techniek:

Rechts breien:

Om op de gemakkelijkste manier te leren: neem een restbolletje klassiek breigaren van gemiddelde dikte en een bijhorende dikte in rondbreinaald van 80 cm lengte.  Zet een 30-tal steken op en nu komt het:

In de linkerhand neem je de naald met het gebreide stuk (of opzet), net als bij “ons” systeem en in de rechterhand de “lege” breinaald.  De draad (die beide naalden verbindt) zit aan de onderkant, daar geef je geen aandacht aan.  

Het breigaren zit aan de linkerkant (in tegenstelling tot bij ons).

Klik op de foto's voor een duidelijker beeld

Veel mensen maken de vergelijking met haken, het lijkt er ook wel op, maar dan in omgekeerde richting.  Haken doe je door de draad langs onder op nemen, om te breien neem je op in tegenovergestelde richting (langs boven ophalen en mee naar beneden brengen).  

Je kan best deze techniek even oefenen tot het "houterige" er af is en je in een vloeiende, soepele beweging de ene steek na de andere breit, alsof je het al jaren zo gewend bent...

En dan gaan we verder met...

Averecht breien:

Breiwerk zit aan de linkerkant, en kluwen wol ook, net zoals bij rechts breien.  

Bij averecht breien duw je als het ware de draad door de steken.  

Even wennen:

In het begin lijkt het vreemd zo te breien, je zal een paar keer je draad verliezen en het zal “lang duren” om hem opnieuw goed op je linkerhand te krijgen.  Vooral niet wanhopen.  De meeste onder ons herinneren zich niet al te best meer hoe we geknoeid hebben toen we voor het eerst leerden breien met rechte breinaalden, maar geloof me vrij, het was nog veel erger dan dit.

Zelf heb ik kinderen leren breien met rechte breinaalden (op de Belgische manier).  Dat is echt niet om te lachen, één kind leren breien gaat nog, maar als je het wil aan een groepje kinderen tegelijk aanleren zou je er de moed bij verliezen.  Na de eerste cursus zag ik het op die manier niet meer zitten…

De daarop volgende zomer heb ik de kinderen (en ook volwassen breileken) op de Duitse manier leren breien met rondbreinaalden en het is bij mijn weten niet één keer voorgevallen dat iemand ook maar één steek liet vallen, terwijl dat bij de eerste groep (Belgisch breien) een heen en weer geloop was van het ene kind naar het andere om al die gevallen steken op te rapen.  Een mens zou er nog op uitglijden en zich de benen breken... 

Nog wat extra vragen en opmerkingen:

Bij mij zitten de steken abnormaal los / mijn werk ziet er niet uit zoals het hoort
Ga nog even terug naar de techniek, even "opnieuw beginnen".  Als het kan, haal er dan iemand bij die samen met jou een spelletje "zoek de verschillen" wil spelen.  Er is iets wat je fout doet en het zal een detail zijn.  Het kan iets zijn als een vinger in de verkeerde richting zetten, een draad niet helemaal zoals het hoort, een heel klein detail wat jij anders doet dan op de foto's.  Als je dit detail vindt en de "fout" herstelt zal ook je breiwerk herstellen.

ik voel pijn in mijn vingers, ik heb dit, ik heb dat, en dat is niet normaal.
Sommige mensen hebben als ze dit voor het eerst leren steeds de indruk dat ze "alles gaan verliezen" en klampen hun werk nogal vast in de hand waardoor spanningen teweeg gebracht wordt in spieren waarvan je niet eens het bestaan vermoedt.  En dat veroorzaakt dan pijn.  Eens je wat gewend bent geraakt aan het breien met een rondbreinaald zal je veel meer ontspannen gaan breien en zal je ook de handen veel meer ontspannen waardoor dit soort pijn niet meer zal optreden.  Maar gewend raken doe je niet van de ene minuut op de andere en dan kan je best met stukjes en beetjes leren wennen, een beetje breien (een kwartiertje max.) en dan iets anders doen waarmee je de handen meer ontspant, dan weer wat breien, weer ontspannen, enz... De truc is steeds te stoppen met breien vooralleer de pijn optreedt.  Na een tijdje zal je langer kunnen breien en zal je zo lang kunnen bezig blijven als je zelf wil (indien je geen medisch probleem hebt natuurlijk).

Rond breien heb ik nu onder de knie, maar heen en weer breien met een rondbreinaald, dat kan toch niet ???
O nee ? En hoe noem je dit dan, trucage zeker ? Nee hoor !

Er zit altijd een "split" tussen de 2 naaldpunten, toch ? Als je het werk draait op eender welke plaats, dan brei je gewoon in de andere richting terug hoor. Wel letten op de steek die je breit, als je in het rond breit in r.tricotsteek en je breit aan de buitenkant, dan kan je steeds r.breien, maar als je terugbreit, dan brei je plots langs de binnenkant van het werk en dien je av.te breien om je r.tricotsteek te behouden, logisch ?  En wanneer je terug op de plaats bent aangekomen waar je in de "verkeerde" richting begon te breien, zal het lijken alsof er een gat in je breiwerk zit, draai je weer terug en doe je dat nog een paar keer, dan krijg je duidelijk een werk in twee helften.  Zo kan je bvb.een ronde hals breien die dan na een paar naalden vooraan in 2 splitst en op die manier een kraagje vormt.

Maar je kan ook van in het begin heen en weer breien, een rugpand breien met een lange rondbreinaald i.p.v. met twee rechte naalden bvb.  Als je steken opzet met een rondbreinaald en je wil in het rond breien, dan moet je op een gegeven moment de "ring sluiten".  Doe je dat niet, dan blijft het breiwerk automatisch plat in plaats van rond, dus je zet het nodige aantal steken op, je neemt het andere naaldje en begint de steken te breien in teruggaande richting i.p.v. verder "recht door" te breien zoals je zou doen met een ring die gesloten wordt.

Maar kleine dingetjes zoals vingertjes van handschoenen kan je toch nooit met een rondbreinaald breien ? En sokken, die krijg je toch ook nooit op een rondbreinaald ?
O nee ? En hoe noem je dit dan, alweer trucage zeker ? Nee hoor !

Je kan met een rondbreinaald zo veel of zo weinig steken op je naald zetten als je zelf wil.  Maar je hebt wel een lange rondbreinaald nodig als je het met 1 naald wil doen. Als je op een lange rondbreinaald een "buisje" van 6 steken moet breien (denk aan een ceintuur of de vingertjes van een handschoen), dan vouw je het werk dubbel door na de 3de steek de lange draad van de breinaald tussen de steken door te trekken.  Je krijgt dan een werk in 2 helften, maar het is wel een gesloten buisje: 3 steken, een lus van de breinaald, weer 3 steken en dan het andere naaldje zoals op de foto hieronder:

Je breit in dit geval 3 steken en bent dan beland aan de draad van de naald, op dat ogenblik trek je het naaldje een eindje door zodat je een nieuwe lus vormt, het andere naaldje schuif je naar het begin van de steken en zo kan je weer verder breien, na de volgende 3 steken ben je weer bij de draad, je trekt weer het rechternaaldje door en schuift het linkernaaldje naar het begin van de volgende 3 steken.  En zo maak je het hele werk verder af.  Het lijkt ingewikkeld als je het uitlegt, maar als je het doet wijst het na een tijdje zichzelf uit en is het heel gemakkelijk.  In het begin in het vooral de naalden in de juiste richting krijgen dat een beetje problemen in "inzicht" kan opleveren.  Het enige wat je hoeft in het oog te houden is: "waar hangt mijn draad waar ik mee moet breien ? In welke richting moet ik dan breien ? Met welk naaldje ?"  Eens je dat door hebt is het kinderspel, 't is beloofd !

Je kan het ook met 2 verschillende naalden breien.  Je dient er wel op te letten dat je steeds de ene naald voor de ene helft gebruikt en de andere naald voor de andere helft.  Als je ze niet gescheiden houdt, dan ga je na verloop van tijd automatisch op 1 naald uitkomen zoals bij het werkje hierboven.  Als je 2 naalden gebruikt kan je zowel lange als korte, als 1 van elke soort gebruiken. 

Hierboven zie je duidelijk dat bij het buisje van 6 steken de bovenste naald wordt gebruikt voor de bovenste 3 steken en de onderste 3 zitten op de andere naald.

Zeg nou zelf, als je een buisje van 6 steken kan breien met een rondbreinaald, dan kan je toch ook een "buisje" van 30, 50, 100,... st.breien die later een kous wordt ?  Jaja, ook sokken kan je op deze manier breien.  En laat je nu nooit meer wijs maken dat je met een rondbreinaald niet veel kan doen he, afgesproken ?

Vorige breitips

voor haak- en breimodellen zie volgende pagina's:

lente/zomer kinderen ... lente/zomer dames/heren

herfst/winter kinderen ... herfst/winter dames/heren

voor andere kwaliteiten breiwol, zie alfabetisch overzicht collectie en overzicht volgens naalddikte

bijhorigheden voor breien, haken, handwerk,...